جنگ ایران و بسته شدن عملی تنگه هرمز باعث شده بخش عمدهای از صادرات نفت خاورمیانه متوقف شود و فشار زیادی بر شاخص اصلی قیمت نفت این منطقه وارد کند.
شاخص نفت دبی چیست؟
شاخص نفت خام دبی، که یک معیار حیاتی برای نفت خاورمیانه صادراتی به آسیا محسوب میشود، پیشتر برای قیمتگذاری حدود ۱۸ میلیون بشکه در روز، عمدتاً بر پایه گریدهای نفتی امارات متحده عربی (بهویژه Upper Zakum و Murban)، عمان و قطر استفاده میشد.
بر اساس گزارش رویترز، سه مورد از پنج گرید نفتی که معمولاً مبنای این شاخص هستند، اکنون عملاً کنار گذاشته شدهاند، زیرا وابسته به عبور از تنگه هرمز هستند. این موضوع حدود ۴۰٪ از حجم نفت قابل تحویل را کاهش داده و شاخص را بسیار بیشتر در معرض نوسانات شدید قیمتی قرار داده است.
سه شاخص اصلی نفت خام در جهان
شاخص دبی، در کنار برنت و وست تگزاس اینترمدیت (WTI)، یکی از سه شاخص اصلی نفت خام در جهان است. این شاخص بهعنوان معیار قیمتگذاری نفت خاورمیانه که به مقصد آسیا صادر میشود عمل میکند و بهعنوان یک سنجه کلیدی برای ارزش نسبی نفت خام ترش به کار میرود.
تاثیرات کنترل ایران بر تنگه هرمز
کنترل ایران بر تنگه هرمز موجب جهش شدید قیمت نفت خاورمیانه تا نزدیک ۱۷۰ دلار در هر بشکه شده است، که از رکورد تاریخی ۱۴۷ دلار نفت برنت در سال ۲۰۰۸ نیز فراتر رفته است. این موضوع هزینهها را برای خریداران آسیایی که از شاخص دبی استفاده میکنند بهطور چشمگیری افزایش داده است.
قیمتهای شاخص دبی برای مدت کوتاهی تا نزدیک ۱۷۰ دلار در هر بشکه جهش کرد و سپس به حدود ۱۳۰ دلار بازگشت، و این نوسانات اعتماد به این شاخص را تضعیف کرده است.
جون گو، تحلیلگر Sparta Commodities، به نقل از رویترز در روز چهارشنبه گفت: «نقدشوندگی شاخص دبی در معرض تهدید قرار گرفته و فعالان بازار قطعاً به دنبال بازنگری در روششناسی آن خواهند بود.»
تاثیرات نوسان نفت دبی بر پالایشگاه های آسیا
این تغییر هماکنون آغاز شده است. پالایشگران آسیایی پس از هفتهها نوسان شدید و اختلال در عرضه خلیج فارس، بهجای شاخص دبی، در حال قیمتگذاری نفت آمریکا بر اساس ICE Brent هستند.
خریداران ژاپنی نیز پیشتر محمولههایی از نفت آمریکا را بر مبنای برنت ( حتی با پرمیومهای بالا) خریداری کردهاند که نشاندهنده فاصلهگیری واضح از سیستم سنتی مبتنی بر دبی است.
نتیجه گیری
در نتیجه، بازار در حال پرداخت هزینه بیشتر برای گزینههای جایگزین، کاهش نرخ فعالیت پالایشگاهها در صورت نبود نفت خام، و فاصله گرفتن از ساختار قیمتیای است که دیگر بازتابدهنده عرضه فیزیکی پایدار نیست.
منبع: اویل پرایس
